We kunnen veel leren van onze honden als we correct en fair willen corrigeren.

Ik ken een oud vrouwtje die al jaren pups traint. En ze behaalt héél goede resultaten. Eigenaardig genoeg gebruik ze regelmatig correcties als trainingsmethode, heeft dit altijd gedaan en zal het altijd blijven doen. Nimmer heeft zij iets gehoord over leertechnieken, heeft nooit een voordracht hierover bijgewoond, of een boek over hondengedrag gelezen. Toch zijn alle puppy’s die zij traint gelukkig, respectvol, wel gemanierd en volgen ieder signaal op die zij geeft.

Hoe is het mogelijk dat zij via straf een dergelijk resultaat bereikt, zonder dat haar pupillen enige vorm van angst, paniek of weerspannigheid vertonen? En hoe doet zij dat zonder halsband, lijn, snoepjes of clicker? Omdat dit vrouwtje een hond is. Deze ervaren puppytrainer is mijn oude fokteef Vhicky.

Er is een groeiende tendens om correcties te verbannen bij het honden africhten,

 

voor vele africhters is straffen nog steeds hetzelfde als zware pijnprikkels, angst of regelrechte gruweldaden. We kunnen niet ontkennen dat honden africhten in het verleden enkel gestoeld was op zware correctiemethodes, veel van deze straffen(mishandelingen) waren getolereerd in naam van de hondensport.

Maar als we deze mishandelingen gelijkstellen met correcties, dan negeren we compleet wat de honden ons kunnen leren over correcties.

Als we het nu graag hebben of niet positieve correctie is een natuurlijk gedrag die gebruikt wordt tussen de dieren(honden) onderling.

Een voorbeeld, Vhicky lag te rusten met haar geliefkoosd speeltje op een heuvel, haar puppy ‘Zilke’ naderde en probeerde zich ook op de heuvel te begeven. Met strakke ogen en haar kop onbewegelijk, gromde ze lichtjes met als boodschap ”laat mij gerust”, Zilke negeerde dit, Vhicky reageert hierop met een luide knap(beet) juist naast de pup, Zilke deed vliegensvlug een stap , maar kwam ogenblikkelijk terug, denkend dat dit een nieuw spelletje was. Vhicky’s volgende stap was de pup trakteren met enkele rake beten op de snuit van de jonge bengel. Zilke begreep de boodschap en trok zich terug.

Als we Vhicky’s gedrag analyseren dan had haar uitgedeelde straf de bedoeling om dergelijk puppygedrag in de toekomst te vermijden, positieve correcties voegen een onplezante ervaring bij een bepaalde handeling. Zilke is niet dom, en heeft geleerd dat Vhicky bespringen terwijl ze haar speeltje heeft of ligt te rusten onaangename gevolgen kan hebben.

Correcties worden veelvuldig toegepast tussen honden onderling.

Dat men zeer omzichtig moet omspringen met correcties is gegrond. Verkeerdelijk gebruik ervan kan een goede relatie met de hond ondermijnen, het kan leiden tot mishandeling, geweld en paniek. Vaak worden deze ongelukkige resultaten aanzien als het gevolg van het gebruik van correcties, maar de waarheid is dat deze resultaten het gevolg zijn van slechte of extreme straffen. Indien positieve correctie de onderlinge relatie zou vernietigen, dan zou er ook geen cohesie zijn in de hondenroedel. Maar honden en wolven gebruiken correcties, en hebben een sterke affectieheuse vertrouwensband. Hieruit blijkt duidelijk dat het probleem niet de correcties zijn, maar veeleer de manier van toepassen.

Als we correcties juist willen gebruiken dan moeten we kijken naar onze honden voor aanwijzingen en oplossingen.

Correct toegepast met een goede timing, rechtlijnig en juist gedoseerd (iets wat een goede sociale hond met het grootste gemak doet!) kunnen correcties leiden tot subtiele signalen en bewegingen.

Vhicky heeft door correcties te gebruiken de pup geleerd haar niet te bespringen wanneer zij ligt te rusten, hierdoor moet zij in de toekomst de correcties niet meer laten escaleren, en Vhicky zal in staat zijn om met minder hetzelfde punt te maken.

Na verloop van tijd heeft Zilke beter de signalen van Vhicky leren lezen, een strakke blik in alle stilte is reeds voldoende als waarschuwing.

De taal van onze hond bestaat uit subtiliteit en nuances.

Het is juist bij deze nuances en subtiliteit dat wij als mens falen tijdens het corrigeren.

Wij starten nooit met een strenge blik en een gecontroleerde adem, vaak beginnen we waar Vhicky eindigde - Zilke vastgrijpen en corrigeren. De pup heeft hierdoor de kans niet om te leren dat er verschillende subtiele nuances zijn die kunnen opgevolgd worden. Vanuit de hond zijn oogpunt glijden we van complete onverschilligheid naar een furieuze actie zonder verwittiging – een bangelijke situatie voor de hond die de onderlinge relatie kan en zal doen eroderen. Er is geen gepast begin van waarschuwingssignalen, dus geen weg om te ontsnappen uit deze situatie, we zijn gewelddadig en onvoorspelbare individuen, die onvoldoende de hondensignalen en escalerende verwittigingen kennen.

We kunnen betere africhters worden als we zorgvuldig alle verschillende nuances die de hond hanteert bestuderen, en deze subtiele tekens leren gebruiken bij onze communicatie met onze hond. Een voorbeeld – Zilke nadert terwijl ik aan het eten ben, mijn eerste reactie is stoppen met kauwen, hou mijn hoofd stil en staar met mijn ogen, indien genegeerd, beweeg ik mijn hoofd voorzichtig richting Zilke, en open mijn ogen wijd, nog steeds genegeerd, maak ik een lichte gromgeluid en hef mijn bovenlip op, nog altijd genegeerd, grom ik nog luider, en luider totdat ik uiteindelijk in haar richting een knap en snauw geef. Deze effectieve en erg hondachtige benadering zal nimmer onze onderlinge relatie benadelen. Zilke begreep dit, daar deze correctie volledig overeenstemt met wat ze geleerd heeft van de andere honden.

Net zoals de andere honden kan ik eventueel in de toekomst, stilte en strakke wijd geopende ogen als waarschuwing gebruiken. Geen toestelletjes of snoepjes of clicker nodig, enkel de kracht van het natuurlijk gedrag die de hond verstaat, zonder enige emotionele overdrijving die vaak voorkomt tijdens mens/hond interacties

Wanneer Zilke zich terugtrekt en zit, dan schakel ik onmiddellijk over op positieve beloning voor dit gedrag. Net zoals alle dieren, hebben honden nood aan twee soorten informatie van anderen. Zij moeten weten wat juist en wat verkeerd is.

Sommige africhters willen enkel en alleen maar belonende reacties gebruiken, Nergens in onze hond zijn gedragscultuur wordt deze zienswijze ondersteund.

Een sociaal goed opgevoede hond krijgt juist dit mee wat hij van andere honden heeft geleerd, wanneer hij goed was (‘ik blijf met je spelen omdat je goed gedragen hebt ‘) en wanneer hij verkeerd was (‘ stoot nooit meer tegen mij aan’).

Met een klare kijk kan Zilke een keuze maken wat goed en verkeerd is.

Het gebruik van correcties maakt van ons geen slechte africhter/geleider.

Een correctie is veeleer een ‘onplezante reactie’, wij hebben de volledige verantwoordelijkheid over hoe onplezant deze reactie kan en mag zijn. En zoals met alle reacties op een bepaald gedrag, zullen we het meest succes hebben indien we de correcties met de meest omzichtigheid toepassen, en ons emotioneel kunnen distantiëren, zodat enkel de pure vorm van correctie onstaat.

Zoals de honden ons aantonen kunnen correcties erg effectief zijn zonder dat zij schade berokkenen aan een goede relatie. Ze tonen ons dat timing, subtiliteit, inschattingsvermogen en rechtlijnigheid de kritieke ingrediënten zijn om een anders zijn gedrag te beïnvloeden.

 

 

Wanneer we leren van de honden, dan leren we van de beste.

 

Geschreven door Jan Galant